الشيخ المفيد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
105
الجمل ( نبرد جمل ) ( فارسى )
عوف - در روز شورى و بيعت عبد الرحمن با عثمان - كه : به خدا سوگند از او همان آرزو را دارى كه آن دوست تو از دوست خودش داشت ، خداوند ميان شما عطر منشم [ زنگار كدورت و نفاق ] برافشاند . امثال و نمونههاى ديگر گفتار امير المؤمنين در اين مورد بسيار است كه اگر بخواهيم نقل كنيم كتاب طولانى مىشود و با توجه به نصوص فراوانى كه دربارهء امامت على ( ع ) در قرآن و كلمات متواتر پيامبر ( ص ) آمده است ، آشكارا ثابت مىشود كه على ( ع ) هيچگاه راضى نبوده است كسى بر او مقدم شود و هرگز ادعاى ديگران را براى عهدهدار شدن مقام امامت نپذيرفته است . وانگهى همچنان كه در بالا شرح داديم ، اخبار متواتر رسيده است كه آن حضرت عقيده و نظر خود را در اين باره آشكارا بيان كرده است . بر فرض كه بگويند نصى در مورد امامت او نبوده و هيچ سخنى از او در مورد انكار اعمال كسانى كه خود را بر او در خلافت مقدم داشتند نقل نشده است ، دلايل و اخبارى كه در مورد برترى و فضيلت على ( ع ) آمده است و كنارهگيرى آن حضرت از جماعت ايشان مهمترين و بسندهترين نشانهء ناخشنودى و انكار او نسبت به اميرى ايشان است ، و بر فرض كه همهء اين مسائل مورد شك و ترديد باشد در اين موضوع كه بدعتهاى عثمان مورد انكار شديد امير المؤمنين على ( ع ) بوده است هيچ شك و ترديد نيست . بدعتها و كارهاى نارواى عثمان چنان بود كه سخت مورد انكار و اعتراض همهء مهاجران و انصار و تابعان قرار گرفت و سرسپردگان و دوستان على ( ع ) هم مكرر و پياپى بر عثمان اعتراض مىكردند . آنچه از كردار عثمان كه مورد اعتراض قرار گرفت مگر نمىبينى كه اخبار پيوسته و متواتر رسيده است كه على ( ع ) در مورد اجرا نكردن حد و قصاص بر عبيد اللّه بن عمر بن خطاب به سختى اعتراض كرده است . عبيد الله بن عمر به سبب آنكه هرمزان و تنى چند از اهل ذمه را كشته بود ، مىبايست بر طبق احكام اسلامى قصاص و اعدام شود « 1 » و چون مسلمانان از عثمان خواستند حكم را دربارهء او اجرا كند ، بهانه آورد و گفت : پدرش ( عمر ) كشته شده و اجراى حكم قصاص را صلاح نمىداند كه مبادا موجب گستاخى و اندوههاى متواتر گردد و
--> ( 1 ) براى اطلاع بيشتر دربارهء اين مسأله ، رجوع كنيد به ابن سعد ، طبقات ؛ ج 3 ، بخش اول ، ص 258 و تاريخ يعقوبى ؛ ج 2 ، ص 160 . م